Tajemnica komórek jajowych rozwiązana. Wiemy, jak zachowują młodość przez dekady
24 lipca 2025, 10:29Kobiety rodzą się z 1-2 milionami oocytów, z których powstają komórki jajowe. Do menopauzy ich liczba spada do kilkuset. Każda z tych komórek musi przez około 50 lat unikać zużycia się, by móc dojrzeć i być gotową do zapłodnienia. Nowe badania pokazują, w jaki sposób komórki to osiągają. Badając ponad 100 świeżo podarowanych nam jajeczek, największy zbiór tego typu, odkryliśmy zadziwiająco minimalistyczną strategię, która pomaga komórkom pozostać w stanie dziewiczym przez wiele lat, mówi doktor Elvan Böke z Centre for Genomic Regulation.
Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?
13 lutego 2026, 09:27Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.
Nakarm auto... cukrem
10 kwietnia 2008, 08:13Zespół chemików z uczelni Virginia Tech (odpowiednik polskiej politechniki) opracował proces pozwalający na przekształcanie pochodzącej z roślin skrobi w wodór, który następnie można wykorzystać np. do zasilania samochodów. Do przeprowadzenia stosownej reakcji wystarcza woda, odpowiednio przygotowane enzymy oraz, oczywiście, fragmenty roślin. Jedynymi produktami procesu są dwa gazy: wodór oraz dwutlenek węgla.
Infekcja pod wysokim ciśnieniem
26 stycznia 2010, 00:37Szwedzko-francuski zespół naukowców obliczył energię wyzwalaną podczas ataku bakteriofaga λ na bakterię E. coli. Badaczom udało się także potwierdzić wcześniejsze przypuszczenia dotyczące mechanizmu tego typu infekcji.
Bliskość autostrady uszkadza mózg
15 kwietnia 2011, 10:55Uczeni z University of Southern California odkryli, że zanieczyszczenia związane z transportem samochodowym uszkadzają mózgi myszy. Toksyna uszkadzająca mózg nie pochodzi z rur wydechowych samochodów, ale jest mieszaniną spalin, zwietrzałych elementów samochodów i nawierzchni drogi.
Długość życia człowieka wpływa na środowisko naturalne
10 października 2013, 10:25Zdaniem naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davies oczekiwana długość ludzkiego życia jest głównym elementem pozwalającym na przewidzenie liczby gatunków inwazyjnych oraz zagrożonych. Zwykle w analizach oddziaływania człowieka na środowisko element ten nie jest brany pod uwagę
Ile potrzebujemy snu?
5 czerwca 2015, 13:47W piśmie SLEEP ukazała się rekomendacja dotycząca ilości snu, jakiej potrzebuje dorosły człowiek. Piętnastu ekspertów z Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu oraz Towarzystwa Badań nad Snem stwierdziło, że dorosły powinien spać co najmniej 7 godzin na dobę.
Zasięg występowania lampartów zmniejszył się o 75%
6 maja 2016, 05:23Lampart plamisty, jeden z najbardziej charakterystycznych wielkich kotów, stracił 75% terenów, na których żył w przeszłości. Specjaliści z National Geographic Society, Zoological Society of London, organizacji Panthera oraz Cat Specialist Grop IUCN przeprowadzili pierwsze szeroko zakrojone analizy dotyczące lamparta i wszystkich jego podgatunków.
Ziemię widać z co najmniej 9 egzoplanet
11 września 2017, 11:14Naukowcy z Queen's University w Belfaście i Instytutu Badań Układu Słonecznego im. Maxa Plancka postanowili wyobrazić sobie pracę pozaziemskich astronomów i sprawdzić, w jaki sposób mogliby oni odkryć Ziemię. Tak jak my odkrywamy planety pozasłoneczne zauważając zmiany jasności gwiazd spowodowane przejściem planety na ich tle, w podobny sposób mieszkańcy innych planet mogą dowiedzieć się o istnieniu Ziemi
Znaleziono przodka wielkich epidemii dżumy
8 czerwca 2018, 11:29Zespół naukowy pracujący pod kierunkiem uczonych z Instytutu Nauki o Historii Człowieka im. Maxa Plancka przeanalizował dwa, liczące sobie 3800 lat, genomy Yersinia pestis. Wyniki badań opublikowanych w Nature Communications wskazują, że mamy do czynienia z najstarszymi zsekwencjonowanymi genomami tej bakterii, które noszą cechy charakterystyczne czynnika zakaźnego typowego dla dżumy dymieniczej, a szczep jest przodkiem szczepów Y. pestis, które wywołały Dżumę Justyniana, Czarną Śmierć oraz epidemię w XIX-wiecznych Chinach.
